أبو ريحان البيروني ( مترجم : باقر مظفرزاده )

102

الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى )

يك‌صد اثر بديع داشته « 438 » كه فقط اندكى از آنها به‌جا مانده است . « 439 » در صيدنه از سه اثر حنين نام برده شده است : ثبت الاسماء الادوية . در فهرست آثار حنين بن اسحق كه ابن ابى اصيبعه تنظيم كرده ، كتاب فى اسماء الادوية المفردة نوشته شده و همان‌جا اشاره شده كه اين نام‌ها به ترتيب الفبايى قرار داده شده است . « 440 » ترياق حنين . اثرى مشابه با آن را به ديگر مؤلفان از جمله به جالينوس نيز نسبت مىدهند . كتاب حنين بن اسحق از دو مقاله تشكيل شده است . « 441 » تفسير حنين . حنين بن اسحق براى برخى از آثار ترجمه شدهء خود در داروشناسى شرح و تفسير نوشته است . مثلا منابع به تفسير كتاب الادوية المكتومة لجالينوس وى اشاره مىكنند كه در آن براى هريك از داروهايى كه جالينوس ذكر كرده است ، توضيح داده شده است . « 442 » در نقل آثار يادشدهء حنين ، در اصل ، نام‌هاى يونانى داروها با مترادف‌هاى عربى يا فارسى آنها توضيح داده شده است . افزون‌بر آن ، در صيدنه اشاره به حنين بدون ذكر آثارش اندك نيست . « 443 » ابن ماسة دربارهء اين مؤلف اطلاعات چندانى در دست نيست و فقط از منابع دانسته‌ايم كه او را عيسى بن ماسه « 444 » مىناميدند ، در سدهء 3 / 9 مىزيسته و پزشك بيمارستان مرو بوده است . « 445 » ابن ابى اصيبعه روىهم‌رفته فقط چند سطر را به او اختصاص داده و گفته است ( 438 ) . غافقى ، ص 12 . ابن ابى اصيبعه فهرست گسترده آثار عربىاش را آورده است . I ، 197 - 200 . ( 439 ) . Brockelmann , GAL , I , 205 ; SB , I , 367 - 369 . ( 440 ) . ابن ابى اصيبعه ، I ، 199 . ( 441 ) . همان‌جا ، 198 . ( 442 ) . همان‌جا ، 200 . ( 443 ) . نك . حنين بن اسحق در فهرست نام‌ها . ( 444 ) . يا عيسى بن ماسّة . ( 445 ) . Brockelmann , GAL , I , 232 .